Latest News

Bal arısı ailesi oluşumu ve sosyal düzen

Bal arısı, Arıcılık, Arılarda üreme,


Bal arıları, yaşamlarıyla da, insanı hayrete düşüren ve düşündüren muazzam bir toplumdur. Maeterlinck, arı toplumu hakkında, kısaca şöyle der:
"Bey arıya(Kraliçeye) olan bağlılık, petek ve bal yapma, bir çiçek sahasının haber verilmesi; haberleşme gibi hadiseler, insanı,arıların zeki ve sosyal varlıklar olduğuna adeta inandırıyor."

Arılar, tek başlarına yaşamazlar. Bir hiyerarşi içinde, devlet düzeni kurarak; sosyal topluluklar olarak yaşarlar. Aralarında işbölümü yaparlar ve iletişim kurarlar. Balarılarının, çiçekli bitkilerle, karşılıklı faydalanmaya dayanan ilişkileri vardır. Balyapmak için; nektar toplama esnasında, taşıdıkları polenlerle de,tozlaşmayı(döllenmeyi) sağlarlar. Balarıları, tüm bunları yaparlarken, ne yiyecek, ne su isterler. Kendi bakım ve ihtiyaçlarını, kendileri görürler. Ürettikleri tüm ürünleri de, insanlara sunarlar.

Günümüzde 100.000 dolayında böcek türü sınıflandırılmıştır. Bu 100.000 tür içinde, 23.000 dolayında arı türü bulunmaktadır. Şu an bilinen, 9 değişik bal yapan arı türü vardır. En yaygın olarak bilinen bal arısı türü, Apis Mellifera Linnaeus'tur. Bu tür, Afrika ve Avrupa'ya aittir ve 24 kadar alt türe ayrılmıştır. 


Apis cinsi içinde, Batı bal arısı olarak adlandırılan Apis mellifera dışında, 3 tür daha vardır.Bunlar, Doğu bal arısı türleri olan; Apis cerana, Apis dorsata ve Apis florea'dır.


Bir arı ailesi, bir ana, binlerce işçi ve yüzlerce erkek arıdan meydana gelir. İşçi arı sayısı, mevsime göre;, 10.000 ile 100.000 arasında değişir. Normal bir arı topluluğu; 40.000–70.000 ergin bireyden oluşur. Bundan daha az bireyli yuvalar, zayıf olarak nitelendirilir ve kışı geçirmelerine zayıf bir olasılık olarak bakılır.

Arı ailesi, kuralları çok sıkı olan bir sosyal düzen içinde birlikte yaşar. Arılar arasında, iyi organize edilmiş bir iş bölümüvardır. Bu iş bölümü, kendi aralarında mükemmel bir şekilde düzenlenmiştir. İşçi arılardan biri, yavruya bakarsa, diğeri,yiyecek temin eder veya kovanı müdafaa eder. Arı toplumunda bütün arılar, birbirlerine muhtaçtırlar.

Hiçbir arı, toplumundan ayrı olarak, hayatını devam ettiremez. Her arı ailesinin, kendine özgü bir kokusu vardır. Bu yüzden dışarı çıkan her arı, kendi kovanına geri dönmek zorundadır. Yabancı kovana girmek isteyen bir arıyı, nöbetçi arılar, kokusundan tanıyarak, içeri almazlar ve girmek için ısrar ederse, mücadele ederek onu öldürürler.

Sosyal bir düzen içerisinde yaşayan arılar; Görünüşleri ve görevleri itibariyle üçe ayrılır. Balarısı dendiğinde, bu üç sınıf birlikte anlaşılır. Her üç sınıf, birbirinden kolaylıkla ayrılır.

1-Ana arı, kraliçe veya arı beyi  
2-İşçi arı 
3-Erkek arı

Ana Arı Nasıl Oluşur?

Ana arı, döllü yumurtalardan, özel suretle yapılmış olan ana arı gözlerinden; 15-16 günde çıkar. Üç  günlük, yumurta  devresinden sonra,6 günlük larva döneminde; işçi arılar tarafından sadece arı sütü ile beslenir. Bu beslenme farkından dolayı; işçi değil, ana arı oluşacaktır. Daha sonra pupa dönemine girer. Pupa dönemi, 6-7 gündür. Yumurta, larva ve pupa dönemiyle birlikte kuluçka süresi 16 gündür. Ana arı çiftleşip, yumurtlayıncaya kadar işçi arıların idaresi altındadır.


Bir yumurtadan ne çıkacağı, ana arı ile işçiler arasındaki karşılıklı etkileşimin sonucunda belirlenir. Ana arının bırakacağı döllenmemiş yumurtalardan, erkekler; döllenmişlerden, işçiler ve ana arılar çıkar. Döllenmiş yumurtalardan, ana arı gelişebilmesi için, ana arı larvasının, işçilerin besin bezlerinden(çene bezleri) çıkarılan; besince zengin arı sütüyle beslenmesi gerekir.


İŞÇİ ARILAR

Arı ailesinin en küçük ferdi olan işçi arılar, kovanın en kalabalık topluluğunu oluşturan, kısır dişilerdir. Boyları, 13-15 mm kadardır.Antenleri, 12 parçalıdır. Nokta gözler, alında birbirine değmez. Döllenmiş yumurtalardan; larva, pupa dönemini tamamlayarak, 21 günde çıkarlar. Larva döneminde ilk üç gün, arı sütüyle beslenirler. Ancak aldıkları bu besinin etki maddesi, ana arıya göre daha azdır. 

Bir kovanda ortalama olarak, 10 bin ile 100 bin arasında işçi arı bulunabilir. İşçi  arılar yazın, 1-2 ay, kışın ise 3- 6 ay yaşarlar.İşçi arılar, bazı hallerde yumurta bırakabilirler. Bu durum, genellikle uzun süre  anasız  kalan kovanlarda görülür. İşçi arıların yumurtaları, ana arının yumurtalarına nazaran, daha küçük ve parlaktır.

ERKEK ARILAR

Kraliçe arının döllü yumurtalarından işçi arı dölsüz yumurtalarından ise erkek arılar dünyaya gelir.

Kolonide erkek arı miktarı, sezona ve kolonideki koşullara bağlı olup,oğul mevsiminde sayıları, 500-2.000 arasındadır. Koloniler, ilkbahar ve yaz başlarında erkek arı yetiştirmeye başlarlar. Sonbaharın sonunda ve kış aylarında, normal koşullarda kolonilerde erkek arı bulunmaz. Son derece tembel ve obur olan erkek arıların başlıca görevi, çiftleşme uçuşuna çıkan ana arılarla çiftleşmektir. 
    
Erkek arı, 12 günlük olduğunda, cinsiyet organları mükemmel gelişir. Uçuş talimlerine çıkarken,  yemediği halde, çiftleşme uçuşuna çıkacağı zaman, fazlaca yer. Genel olarak erkek arılar, fazla uzağa gitmezler. Nadiren erkek arının, 4 km uzağa gittiği ve kovana döndüğü görülür. Uçuş hızları, saatte, 15-20 km'dir. Açık ve güneşli günlerde, 4-5 kere; bulutlu havalarda ise, 1-2 kere, dışarı çıktıkları görülür. Isının, 15 °C altına  düştüğü zamanlarda ise kovanlarından dışarı çıkmazlar.
  • Google+ ile yorum yapın!
  • Facebook ile yorum yapın!
Item Reviewed: Bal arısı ailesi oluşumu ve sosyal düzen Rating: 5 Reviewed By: Mehmet Fahri Sertkaya